*Czułyśmy, że zbliża się front. Dozorczynie i esesmanki nerwowi...Przyszedł dzień 15 kwietnia 1945 roku. Esesmanki i dozorczynie pokazali się z białymi opaskami na rekawach. Godzina 3-cia po południu-wojsko angielskie wkracza do obozu. Niemcy uciekają. Ludzie rzucają się na kopce, gdzie były ziemniaki i brukiew. Trzy jeepy i jeden czołg wjeżdżają na nasze pole. Piękny obraz: Henia Bartnicka siedzi na czołgu i powiewa biało-czerwonymi materiałami.

*relacja Marii Rydarowskiej-Szymerskiej z książki Urszuli Wińskiej "Więzi"

**Pamiętam jak byłyśmy ewakuowane do obozu Bergen-Belsen, nie miałyśmy co jeść, a Henia miała miała kawałek chleba i tym chlebem podzieliła się ze mną i moją przyjaciółką Marylką. Ta kromka chleba była czymś tak drogocennym, a świadczyła o dobroci serca osoby, która ją dała.

**fragment listu Ludwiki Michalak-Tylko 

Zdjęcia po wyzwoleniu obozu Bergen-Belsen

Zdjęcia te wykonali żołnierze Armii Brytyjskiej jednostki "Film and Photographic Unit" tuż po wyzwoleniu obozu. Operator, który robił te zdjęcia i kręcił film, czterdzieści lat później nie był w stanie oglądać ich jeszcze raz.  Georg Rodger(1908-1995)  był pierwszym fotoreporterem, który wszedł z żołnierzami do obozu w Bergen-Belsen. Robił zdjęcia stosów trupów i powiedział, że już nigdy więcej nie pojedzie na żadną wojnę.

szpital zorganizowany przez anglików na terenie koszar poligonu Bergen-Hohne 3,5 km od terenu obozu

piec krematoryjny obozu Bergen-Belsen

konfrontacja przed kamerami dr.Fritza Kleina z więźniarką obok zbiorowych grobów

barak

więźniowie

po wyzwoleniu obozu do usuwania zwłok użyto spychacza

po wyzwoleniu obozu do usuwania zwłok użyto spychacza

ślub w Bergen-Belsen Polki T.Sucheckiej z Edwardem Quattricci-przedstawicielem Brytyjskiego Czerwonego Krzyża

Margit Schwartz

"Obóz koncentracyjny w Belsen-Bergen. Oto godne pożałowania wycieńczone ciało i chory umysł jest wszystkim co pozostało z 31-letniej, urodzonej w rodzinie żydowskiej w Budapeszcie, Margit Schwartz. To, że ona ciągle jeszcze żyje jest z jednej strony trudne do uwierzenia, z drugiej, jest jej nieszczęściem. Jest ona w zupełnym obłędzie i jedną z niewielu rzeczy, które robią na niej wrażenie jest jej własna fotografia, najcenniejsza rzecz jaką  Margit posiadała w obozie. I chociaż nie jest w stanie poruszać się i musi być karmiona i nawet przewracana w łóżku przez pielęgniarkę, Margit Schwartz, w chwili kiedy fotograf robi niniejsze zdjęcie, nie tylko wstała z łóżka bez pomocy, ale mogła też stanąć w pozycji zbliżonej do tej na starej fotografii."

prysznice zbudowane prze Anglików

ocalałe dzieci z Bergen-Belsen

więźniarki

obóz tuż po wyzwoleniu

Hela Kodekowicz w szpitalu

"Bramy Piekieł"

ss-mani zatrudnieni przy usuwaniu zwłok

1 maja 1945 roku

posiłek po wyzwoleniu wśród sterty butów

   więźniarki gotujące ziemniaki w sąsiedztwie stosów nie pogrzebanych zwłok

więźniarki po przebytym tyfusie

jedna z więźniarek

ss-manki zatrudnione przy grzebaniu zwłok

  groby zbiorowe

zwłoki na placu apelowym

  groby zbiorowe

ss-mani zatrudnieni przy usuwaniu zwłok

ss-mani zatrudnieni przy usuwaniu zwłok-fot.  George Rodger       

ss-mani zatrudnieni przy usuwaniu zwłok

Irene Haschke w środku, Herta Bothe - 1 z prawej,

aresztowanie Kramera przez brytyjczyków

dom Josefa Kramera w Bergen-Belsen

rosyjska komisja w bergen-belsen

więzień

barak numer 43

barak numer 13 przy głównej drodze obozowej

dezynfekcja więźniarek przez żołnierzy angielskich

poranna higiena więźniarek

czołgi angielskie na terenie obozu

część załogi kobiecej ss obozu bergen-belsen            od lewej: Charlotte Klein, Hilde Lisiewitz, Rosina Scheiber, Lisbeth Fritzner, Herta Ehlert, Elisabeth Volkenrath

21 maja 1945 rok-spalenie baraków przez Anglików

21 maja 1945 rok-spalenie baraków przez Anglików

szpital zorganizowany przez Anglików

baraki będące źródłem zarazy spalono

więźniarki obierające ziemniaki