powrót na stronę główną|

Relacja więźnia nr 125817 z wyzwolenia obozu w Bergen-Belsen

 *dokument ten pochodzi z Polskiego Instytutu Źródłowego w Lund

4-08.jpg (82993 bytes)

*Czułyśmy, że zbliża się front. Dozorczynie i esesmanki nerwowi...Przyszedł dzień 15 kwietnia 1945 roku. Esesmanki i dozorczynie pokazali się z białymi opaskami na rekawach. Godzina 3-cia po południu-wojsko angielskie wkracza do obozu. Niemcy uciekają. Ludzie rzucają się na kopce, gdzie były ziemniaki i brukiew. Trzy jeepy i jeden czołg wjeżdżają na nasze pole. Piękny obraz: Henia Bartnicka siedzi na czołgu i powiewa biało-czerwonymi materiałami.

*relacja Marii Rydarowskiej-Szymerskiej z książki Urszuli Wińskiej "Więzi"

**Pamiętam jak byłyśmy ewakuowane do obozu Bergen-Belsen, nie miałyśmy co jeść, a Henia miała miała kawałek chleba i tym chlebem podzieliła się ze mną i moją przyjaciółką Marylką. Ta kromka chleba była czymś tak drogocennym, a świadczyła o dobroci serca osoby, która ją dała.

**fragment listu Ludwiki Michalak-Tylko 

Zdjęcia po wyzwoleniu obozu Bergen-Belsen

Zdjęcia te wykonali żołnierze Armii Brytyjskiej jednostki "Film and Photographic Unit" tuż po wyzwoleniu obozu. Operator, który robił te zdjęcia i kręcił film, czterdzieści lat później nie był w stanie oglądać ich jeszcze raz.  Georg Rodger(1908-1995)  był pierwszym fotoreporterem, który wszedł z żołnierzami do obozu w Bergen-Belsen. Robił zdjęcia stosów trupów i powiedział, że już nigdy więcej nie pojedzie na żadną wojnę.

 

HU030137.jpg (42971 bytes)

HU030140.jpg (41663 bytes)

szpital zorganizowany przez anglików na terenie koszar poligonu Bergen-Hohne 3,5 km od terenu obozu

piec krematoryjny obozu Bergen-Belsen

 

NA003535.jpg (67333 bytes)

IH169993.jpg (73176 bytes)

 

konfrontacja przed kamerami dr.Fritza Kleina z więźniarką obok zbiorowych grobów

barak

HU030141.jpg (53164 bytes)

belsen.jpg (66217 bytes)

więźniowie

po wyzwoleniu obozu do usuwania zwłok użyto spychacza

po wyzwoleniu obozu do usuwania zwłok użyto spychacza

HU060418.jpg (35829 bytes)

U1022070INP.jpg (41153 bytes)

 zaczyna się normalne życie...na ulicach miasta Bergen szesnastoletnie dziewczęta wywiezione z powstania warszawskiego do Oświęcimia, a następnie do Begen-Belsen

ślub w Bergen-Belsen Polki T.Sucheckiej z Edwardem Quattricci-przedstawicielem Brytyjskiego Czerwonego Krzyża

 

SF35625.jpg (34474 bytes)

Margit Schwartz

"Obóz koncentracyjny w Belsen-Bergen. Oto godne pożałowania wycieńczone ciało i chory umysł jest wszystkim co pozostało z 31-letniej, urodzonej w rodzinie żydowskiej w Budapeszcie, Margit Schwartz. To, że ona ciągle jeszcze żyje jest z jednej strony trudne do uwierzenia, z drugiej, jest jej nieszczęściem. Jest ona w zupełnym obłędzie i jedną z niewielu rzeczy, które robią na niej wrażenie jest jej własna fotografia, najcenniejsza rzecz jaką  Margit posiadała w obozie. I chociaż nie jest w stanie poruszać się i musi być karmiona i nawet przewracana w łóżku przez pielęgniarkę, Margit Schwartz, w chwili kiedy fotograf robi niniejsze zdjęcie, nie tylko wstała z łóżka bez pomocy, ale mogła też stanąć w pozycji zbliżonej do tej na starej fotografii."

U1016880INP.jpg (80672 bytes)

U1017169INP.jpg (63251 bytes)

U1016621INP.jpg (63444 bytes)

prysznice zbudowane prze Anglików

ocalałe dzieci z Bergen-Belsen

więźniarki

 

SF32481.jpg (49998 bytes)

U1031053INP.jpg (63285 bytes)

U757331ACME.jpg (53024 bytes)

obóz tuż po wyzwoleniu

Hela Kodekowicz w szpitalu

 

U758053ACME.jpg (66000 bytes)

U758055ACME.jpg (54794 bytes)

U758372ACME.jpg (85141 bytes)

"Bramy Piekieł"

ss-mani zatrudnieni przy usuwaniu zwłok

 

U758485ACME.jpg (61396 bytes)

U758486ACME.jpg (74917 bytes)

1 maja 1945 roku

posiłek po wyzwoleniu wśród sterty butów

   więźniarki gotujące ziemniaki w sąsiedztwie stosów nie pogrzebanych zwłok

U762189ACME.jpg (31265 bytes)

U1016426INP.jpg (31648 bytes)

U758556ACME.jpg (36495 bytes)

więźniarki po przebytym tyfusie

jedna z więźniarek

 

U1016373INP.jpg (65551 bytes)

ss-manki zatrudnione przy grzebaniu zwłok

  groby zbiorowe

zwłoki na placu apelowym

zwłoki na placu apelowym groby zbiorowe więźniów, na dnie grobu stoi dr.Klein

  groby zbiorowe

ss-mani zatrudnieni przy usuwaniu zwłok

ss-mani zatrudnieni przy usuwaniu zwłok-fot.  George Rodger       

ss-mani zatrudnieni przy usuwaniu zwłok

    część załogi kobiecej ss obozu bergen-belsen od lewej Irene Haschke, Hertha Bothe, Hertha Ehlert, Johanna Bormann,(...)Elisabeth Volkenrath,

Irene Haschke w środku, Herta Bothe - 1 z prawej,

aresztowanie Kramera przez brytyjczyków

Josef Kramer po aresztowaniu Josef Kramer-komendant obozu

dom Josefa Kramera w Bergen-Belsen

rosyjska komisja w bergen-belsen

więzień

 

barak numer 43

barak numer 13 przy głównej drodze obozowej

dezynfekcja więźniarek przez żołnierzy angielskich

U1016643INP.jpg (72128 bytes)

poranna higiena więźniarek

czołgi angielskie na terenie obozu

 

część załogi męskiej ss obozu Bergen-Belsen: Karl Egersdörfer, Walter Otto,  Ansgar Pichen, Paul Fritzner, Hans Heinrich, Wenzel Zankel
 

część załogi kobiecej ss obozu bergen-belsen            od lewej: Charlotte Klein, Hilde Lisiewitz, Rosina Scheiber, Lisbeth Fritzner, Herta Ehlert, Elisabeth Volkenrath

część załogi męskiej ss obozu Bergen-Belsen: Theodor Wagner, Joachim Wolf, Otto Kulessa, Karl Franzioh, Walter Melcher
 

 

21 maja 1945 rok-spalenie baraków przez Anglików

21 maja 1945 rok-spalenie baraków przez Anglików

 

szpital zorganizowany przez Anglików

U1018824INP.jpg (55874 bytes)

 

baraki będące źródłem zarazy spalono

 

więźniarki obierające ziemniaki

 

 

 

powrót na stronę główną|